De kerkpoort is geschilderd… en dat ziet iedereen. Maar er is meer.
Zoals afgesproken in het Meerjarenplan 2026-2031 heeft de Stad Mechelen een aannemer aangesteld om alle buitenhoutwerk op de gelijkvloers van onze kerk te schilderen: alle poorten, ramen en een deur zitten weer goed in de verf. Alle hebben 3 lagen verf gekregen en kunnen weer een tijdje mee. Op 20 oktober werden de retouches uitgevoerd. De kleur van de verf werd reeds vastgesteld in overleg met Agentschap Onroerend Erfgoed in juni 2020 toen de Stad opdracht gaf om de dakkapellen te schilderen samen met het vervangen van de goten. De Stad gaf ook opdracht om het oude ijzeren beslag op de poorten in het zwart te schilderen. Dat oogt authentieker.
Dit alles is ook onderdeel van een heel programma om onze kerk klimaatbestendiger te maken. Dit betekent heel concreet dat het gebouw beter bestand is tegen grote hoeveelheden regen, langere perioden van droogte, heviger stormen en hagelbuien. Tot dat programma behoorde ook het vernieuwen van de goten, het waterdicht maken van de voluten (de sierlijke barokke steunberen op de daken zijde Louisastraat) en het ontstoppen van de regenwaterkolken.
In de toekomst zullen de glas-in-loodramen beter beschermd worden tegen hagelbuien (én vandalisme) door een buitenblad in veiligheidsglas. De architect voor de eerste fase van deze opdracht is aangesteld door de Stad Mechelen en de expert-glazenier moet tegen eind oktober 2026 haar verslag met een voorstel van masterplan overhandigen aan de architect. In 2027 zullen prioritair de werken aan de tien glas-in-loodramen die schade opliepen in de hagelstorm in juli 2024 hopelijk starten. In 2027 zal het ijzeren beslag aan de binnenzijde van de houten torenspits een roestwerende laag krijgen zodat hij beter bestand is tegen zware stormwinden en een scenario zoals in Heffen kan voorkomen worden. Tegelijkertijd is dit voorbereidend werk voor de komende grote renovatie van de beiaard.
De voorbije maanden hebben Philippe en Kristof, vrijwilligers van de gemeenschap, in overleg met de Stad Mechelen werk gemaakt van het dichten van alle kieren in de kerk zodat het minder tocht. Eind april had organist Wieland samen met de orgelbouwer gemerkt dat het orgel voor het eerst sinds 1990 hoorbaar leed aan een te droge lucht (een te lage relatieve vochtigheidsgraad). We weten dat op dat ogenblik ook alle andere houten objecten in de kerk zoals het schilderij van Rubens (dat op eikenhouten panelen is geschilderd), de preekstoel, de altaren en de biechtstoelen lijden… in stilte. Guido Franckx, een andere vrijwilliger, heeft zijn handen dan vol om houten onderdelen terug te bevestigen. Oorzaken waren de droge oosterwind tijdens meerdere weken tijdens het einde van het stookseizoen samen met droge muren omdat voor het eerst sinds 1955 goten en voluten waterdicht waren. Sinds vorig jaar worden zowel het schilderij van Rubens als het orgel op 5 plaatsen opgevolgd wat betreft temperatuur en relatieve vochtigheid. De meetgegevens waren duidelijk. Meten is weten.
Er werd een plan opgemaakt om alle deuren, ramen en luiken die uitgaven op het verwarmde kerkvolume (een 30-tal) en alle deuren die in de 4 traphallen direct uitgaven op het buitenklimaat (een 10-tal) tochtdicht te maken. Veel van deze deuren die niet in het zicht stonden, hadden aan de binnenzijde een laag kalkverf gekregen in de jaren ’60 zodat er geen tochtband op kleeft. Al deze deuren werden afgewassen, een 30-tal werden grondig geschuurd en kregen 3 lagen verf, de metalen onderdelen kregen 2 lagen roestwerende verf. In totaal 15 kg verf voor 30 deuren en luiken op een hoogte tussen 10m (de 4 triforia) en 40m (de klokkenkamer). De schilder van dienst heeft dus vele 1000-den treden mogen lopen, goed voor de conditie. De deuren werden voorzien van 170 meter tochtstrips en kregen zo nodig ook een borstelstrip aan de onderzijde. De volgende weken blijft nog de laatste (én grootste) uitdaging om de grote kieren tussen deurblad en dagkant van de 4 grote kerkpoorten zoveel mogelijk te dichten.
De schilder van dienst heeft dus vele 1000-den treden mogen lopen, goed voor de conditie.
Kristof
De volgende maanden blijven we het kerkklimaat monitoren ter hoogte van het drieluik van Rubens en van het orgel en hopen naast een merkelijke energiebesparing ook de te installeren capaciteit van de nieuwe CV-installatie te kunnen drukken. Het binnenklimaat zullen we beter tussen grenzen kunnen houden die “gezond” zijn voor mens en erfgoed nl tussen 40 en 65% RV. Ook het comfort van de kerkbezoekers vaart hier wel bij.
Tekst en foto’s: Kristof Volckaert