Rammel

De ‘rammel’ is de volkse benaming voor het automatisch beiaardspeelwerk zoals dat ook in onze toren van Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijle staat (210 trappen hoog). De tijdsaanduiding gebruikt de beiaardklokken voor de melding van het uur en het half uur.  

De beiaard met speeltafel bestaat uit 50 klokken Hij werkt volledig mechanisch met kabels, hefbomen en klepels die aan de binnenzijde van elke klok hangen.

Klepel en hamer

Het automatisch speelwerk gebruikt 21 beiaard klokken, maar dan met hamers aan de buitenzijde geplaatst. De buitenhamers worden bewogen met een sterke elektromagneet. Het geheel is gestuurd door een computer. De computer is gekoppeld aan het internet met de tijdstandaard uit Duitsland. De beiaardierster Dina Verheyden kan via het internet op elk uur van de dag melodieën inspelen en programmeringen wijzigen.

Klok met computer

Ten tijde van Napoleon en WO1 werden de klokken omgegoten voor oorlogsdoeleinden. De luidklokken werden telkens terug geplaatst. Uit de restanten van het vooroorlogse uurwerk in de toren blijkt dat er toen reeds een uurslag in dienst was, samen met uitwendige wijzerplaten met grote en kleine wijzer. Dit alles mechanisch aangedreven met kabelgewichten.

Vooroorlogs uurwerk

De luidklokken werden tevens vernield tijdens de brand van 1944.

Ponsband sturing 1965

De weggehaalde beiaard werd pas herplaatst na de grote restauratie van de kerk in 1965. Samen met de beiaarduitrusting voorziet men een automatisch speelwerk gestuurd door een ponsband. Ook werden alle klokken, zelfs de luidklokken, voorzien van een buitenhamer.
De sturing gebeurde via een grote relaiskast in de beiaardkamer. Zeer snel ging men de zware klokken uit het automatisch speelwerk halen wegens lawaaihinder. Op de ponsbanden stond een beperkt aantal melodieën, ook de uurslag werd afgezet. 


Het is waarschijnlijk deze beperktheid, die aanleiding was voor een elektronisch gestuurde inrichting. Vanaf dat ogenblik kon men melodieën invoeren op een miniklavier verbonden met de stuurinrichting.  Het display van de Italiaanse inrichting ging echter met pensioen. De programmering  werd onmogelijk. De firma die dit construeerde had geen wisselstukken meer. Men was dus verplicht het ganse toestel te verwijzen naar defect cultureel erfgoed. Het staat nu in de torenruimte onder de beiaardcabine 145 trappen hoog.

Elektronische sturing 1980 (?)  Belltron                  

De vernieuwing van het automatisch speelwerk was aanleiding voor het saneren van de beiaardkamer. De elektriciteit werd vernieuwd, alle oude inrichtingen werden verwijderd. Zelfs de verfborstel werd gebuikt. De galmgaten werden zorgvuldig afgewerkt met gaasdraad, voorheen haalden we 20 zakken duivenuitwerpselen naar beneden. De bliksemafleider werd gecontroleerd en in orde gebracht.  Alleen het reinigen van de ruiten en verwijderen van ongebruikte kabels van de beiaardcabine moet nog gebeuren.  De tegengewichten van de luidklokken werden ontroest en geschilderd.  Het begint er daarboven netjes uit te zien. 

In de beiaardkamer staat een videocamera die toelaat het beiaardspel van Dina te bewonderen, achteraan in de kerk op zondag, wanneer zij na de mis om 11:00 u. beiaard speelt. De beiaardierster Dina Verheyden is voormalig koorlid en thans docent aan de Koninklijke Beiaardschool van Mechelen.

Huidige speeltafel – Petit & Fritsel (NL)

Frans Verheyden

Een reactie achterlaten

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.